Uzyskanie dobrej fotografii nocnego nieba wymaga na początku podstawowych informacji o fotografii i fotografowaniu. Czytając ten artykuł dowiesz się o podstawowych technikach astrofotografii. Astrofotografię możemy podzielić na trzy kategorie – podstawową, zaawansowaną i profesjonalną.

Bardzo dużą rolę w fotografii nocnej odgrywa typ matrycy oraz jej czułość. Na dzień dzisiejszy rozróżniamy trzy typy matryc stosowanych w cyfrowych aparatach fotograficznych. Pierwszą z nich jest matryca CCD. Ma zastosowanie w drogich profesjonalnych aparatach cyfrowych znanych marek których nie będę tu wymieniać. Druga matryca to CMOS – stosowana w większości aparatów cyfrowych również w znanych markach lustrzanek. Trzeci typ matrycy – najnowsza technologia to matryca C-MOS BSI. Im więcej mega pikseli ma nasz aparat tym większa jest przekątna naszej matrycy, dzięki temu uzyskujemy większą rozdzielczość fotografii. Większa rozdzielczość to więcej szczegółów.

Ciepłe letnie wieczory mogą zachęcić nas do fotografowania z dala od dużych aglomeracji miejskich, gdzie nie przeszkadzają nam łuny światła pochodzących od latarni, neonów reklamowych i innych źródeł emisji promieniowania świetlnego. Gdy jesteśmy pozbawieni takich atrakcji to z powodzeniem zobaczymy w bezksiężycowe noce rozciągającą się od horyzontu do horyzontu Drogę Mleczną. Jeśli dopisze nam szczęście, to możemy również dostrzec "spadające gwiazdy – meteory np. w sierpniowe noce około 12-go sierpnia każdego roku" lub w sprzyjających okolicznościach przelot Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS, lub rozbłysk Flary. Są to z pewnością niezapomniane chwile, które wielu z nas chciało by zatrzymać w postaci zapisu cyfrowego na karcie SD, SDHC i innych nośnikach.

Kategoria podstawowa

Przystępując do fotografowania techniką podstawową, będzie nam potrzebny aparat cyfrowy, obiektyw, elektroniczny wężyk fotograficzny oraz statyw. Najlepiej do astrofotografii nadają się aparaty lustrzanki z wymiennymi obiektywami. Aparatem kompaktowym również wykonamy nocne zdjęcia ale maksymalny czas ekspozycji który możemy wykorzystać nie przekroczy 15 lub 30 sekund. Korzystając z tak krótkich czasów utrwalimy tylko najjaśniejsze obiekty nocnego nieba takie jak Księżyc, planetę Wenus, Jowisza, Marsa, Saturna i najjaśniejsze gwiazdy widoczne na nocnym nieboskłonie. Będą to obiekty prawie punktowe, prawie ponieważ nasza ziemia jak wiemy obraca się wokół osi. Jej pełen obrót wynosi 23 godziny 56 minut i 4 sekundy i dla tego nie uzyskamy przy tak krótkich ekspozycjach punktowych obiektów lecz minimalnie przesunięte. W aparatach o dłuższych czasach ekspozycji – mam tu na myśli aparaty lustrzanki z wymiennymi obiektywami, uzyskamy bardziej ciekawsze ekspozycje. Ale o tym w dalszej części artykułu.

Niewątpliwie jednym z plusów ruchu sfery niebieskiej jest to, że w ciągu roku mamy możliwość sfotografowania każdej części nieba na naszej półkuli (w tym przypadku półkuli Północnej), bez konieczności zmiany położenia geograficznego. Minusem w tym przypadku jest fakt, że podczas naświetlania obiekty przemieszczają się w kadrze i możemy wtedy zapomnieć o rejestracji jakichkolwiek szczegółów.

Wykonajmy nasze pierwsze zdjęcie aparatem kompaktowym zamocowanym na statywie:

1. ustawiamy aparat na nieruchomym statywie tak, aby w centrum kadrze znalazła się Gwiazda Polarna. Każdy, kto uważał na lekcjach geografii w szkole podstawowej, powinien wiedzieć, jak ją znaleźć. Jeśli natomiast przespał tę ciekawą lekcję, to podpowiem, że jest to gwiazda na końcu dyszla Małego Wozu;
2. Ustalamy czas naświetlania na czas maksymalny jakim dysponuje nasz aparat kompaktowy korzystając z samowyzwalacza lub wężyka z wyzwalaczem elektronicznym (występuje tylko w niektórych modelach).

Po jego zakończeniu ekspozycji na otrzymanym zdjęciu (gdy fotografujemy cyfrowo) widzimy, że gwiazdy bardziej oddalone od gwiazdy Polarnej zakreśliły dłuższe łuki. Ma to bezpośredni związek z prędkością kątową, z jaką poruszają się po nieboskłonie gwiazdy. Im dłuższy czas ekspozycji tym bardziej wydłużą się linie tworzone przez ich pozorny ruch. Dłuższe czasy ekspozycji uzyskamy dzięki aparatom z wymiennymi obiektywami , które posiadają opcję „B” czyli nieograniczony czas ekspozycji, uzależniony od osoby fotografującej.

full 839

Nie należy stosować bardzo długich czasów ponieważ matryce się nagrzewają, przez co powstają hot piksele. Należy pamiętać że wartość kąta widocznego na fotografii zależy od obrotu ziemi i czasu ekspozycji i długości ogniskowej naszego obiektywu. Aby uwiecznić pełny okrąg, należałoby naświetlać całą dobę, co oczywiście nie jest możliwe ze względu na pory dnia i nocy. Jeżeli chcemy, aby na fotografii utrwalić dłuższe ślady, a nie zależy nam na obecności Gwiazdy Polarnej w kadrze, warto skierować aparat w pobliże horyzontu. Tam prędkość kątowa ruchu gwiazd jest największa, dzięki czemu zaoszczędzimy sporo czasu skracając ekspozycję. Zakreślone przez gwiazdy łuki pięknie urozmaicają krajobraz fotografowany nocą, szczególnie jeśli są to szczyty gór, oświetlone blaskiem Księżyca.

 

starlink 1 logo
 Stellarium WEB

Przewodnik po niebie

ITS org